Sosyal Medya’nın Dil üstüne etkileri: Dildeki ve iletişimdeki değişiklikler

Sosyal medya kuruluşlarının oluşturduğu sanal ortam ve bu ortama dahil olan kullanıcıların dil üzerinde oldukça büyük değişikliklere sebebiyet vermişlerdir. Sosyal ortamın kullanıcılarına sunduğu olanaklar sayesinde kullanıcılar bu ortamlar üzerinden her milletten ve dilden insanlara ulaşabilmektedirler. Bu olanaklar neticesinde, aktif sosyal ortamdaki kullanıcıların iletişim aracı olan dilleri kullanım şekilleri yıllar geçtikçe değişiklik göstermiştir. Özellikle Türkçe düşünüldüğünde İngilizce kelimelerin sosyal medya mecraları sayesinde dilimize girdiği ve bazen bazı Türkçe kelimelerin yerine geçtiği bazen ise iki dilin sentezlenip yeni bir dil ürününü ortaya çıkardığı görülmektedir. Dilde görülen bu değişimlerin aynı zamanda da konuşma dilinde de kullanılmaya başlanmıştır. Aktif kullanıcı kitlesinin günlük yaşamına dahi aktarılmış bu yeni dil üretimlerinin görülme sıklığı gün ve gün gelişen ve yaygınlaşan teknoloji ile hayatımızda önemli bir yer tutan sosyal medya mecraları sayesinde doğru orantılı bir şekilde artmaya devam etmektedir. Bu değişikliklerin dil ve sosyal toplum açısından iyi veya kötü olduğu hakkındaki yorumlar ise hala birer tartışma konusudur.

Dil toplumlarının dili koruma ve yaşatma isteğine karşılık sosyal medya uygulamalarının kullanıcısıyla birlikte bu kültür hazinesini değiştirmesinin yan etkileri olduğu dil bilimciler tarafından kesinlik kazanmıştır.

(C Alice Evangaline Jebaselvi, 2023)’nin “Sosyal Medyanın Dil ve İletişim Trendlerinin Evrimi Üzerindeki Etkisi” adındaki makalesinde , dijital dünya ile iletişim kurma şeklimiz arasındaki karmaşık etkileşimin kapsamlı bir araştırması olduğunu ve  sosyal medyanın, insanlara fikirlerini, görüşlerini ve deneyimlerini geniş bir kitleye aktarabilecekleri bir platform sunmanın yanı sıra, içinde bulunduğumuz dijital çağda yepyeni bir dilin doğuşuna da yol açmış, sosyal medya günlük hayatımızın her alanına nüfuz etmiş ve sosyal medyada nasıl iletişim kurduğumuzu ve dil gelişimini önemli ölçüde etkilediğine değinilmiştir.

(Dembe, 2024) yaptığı çalışmasında ise sosyal medyanın dil değişimini demokratikleştirdiğini, farklı kullanıcıların dil eğilimlerini etkilemesine olanak tanıdığını ve çevrimiçi topluluklarda mikro dillerin ortaya çıkışının altını çizdiğini bulgusu vurgulanmıştır.

(Alali, 2022) ise çalışmasında birçok sosyal medya platformunda saldırgan dil kullanımının mevcut olduğunu ve bu nedenle gençlerin uygunsuz içeriğe kolaylıkla maruz kaldıklarını gösteren bir makale kaleme almıştır.

Sosyal medyanın etkin olarak rol aldığı günümüzdeki dil kullanımındaki değişikliklere dair bilgilere erişmek için bu makalede nitel analizlere ve gözlemlere başvurulmuştur. İnternet üzerindeki aktif sosyal çevrede gerçekleşen dil aktarımları sırasında oluşan dil üzerindeki değişikler ve eklemelerin dil üzerindeki etkileri, alan uzmanlarının görüşlerini bildiren makalelerle örneklendirilmiştir.

Dil üzerindeki etkisi yadırganamaz olan sosyal medya mecralarının yaygınlığıyla birlikte dillerdeki değişiklik evrensel bir durum haline gelmiştir. Kullanılan kelime ve kullanım şekillerinin ise kullanıcıya göre değişmesiyle birlikte genç kullanıcıların dil kullanımlarının sosyal medyadan daha çok etkilendiği ve bu etkileşimin sonucunun her zaman memnun edici olmadığı görülmüştür.

Sosyal medyanın dil üzerindeki etkisi iki yönde olmuştur. Bundan ilki dilde uzantılar elde ederek dilin sadeliğini bozmasıyken ikincisi ise kullanıcıların başka dillerle olan etkileşimini arttırıp ikinci dil öğrenimini pekiştirmesidir. Konuşma dilinin sosyal medya araçlarıyla etkileşimi sonucu dilde varlığını göstermeye başlayan kaba sözler ve Türkçe ile karıştırılmış yeni İngilizce-Türkçe sözcüklerin varlığı dilin saflığını bozmaktadır. Bu araçların etkili kullanımı ile ikinci dil öğrenimde artış göstermesi bir yana ikinci dilin kullanımı için aktif bir ortam da sağlaması ise dil öğrenimi ve pekiştirme açısından olumlu bir geri dönüş olmuştur.

Dillerin kullanımı sosyal medya araçları sayesinde değişikliğe uğramıştır. Bu değişikliklerin her biri dil üzerinde memnun edici sonuçlar vermemiştir. Dildeki karmaşıklığı arttıran yeni kelimelerin girmesi gibi durumlar Türkçenin saflığını bozmakla birlikte ikinci dil öğreniminin hız kazanması gibi memnun edici sonuçları da beraberinde getirmiştir.

Referanslar

• Alali, A. (2022, 06 03). The Negative Effects of Social Media on the Language of Teenagers in Kuwait. ResearchGate.

• C Alice Evangaline Jebaselvi, K. M. (2023, 12 01). The Impact of Social Media on the Evolution of Language and Communication Trends. ResearchGate.

• Dembe, T. (2024, 07 14). The Impact of Social Media on Language Evolution. ResearchGate, s. 1-14.